Co w Prawie Piszczy | Konfiskata rozszerzona – przepadek z przestępstwa może objąć również przedsiębiorstwo
6919
post-template-default,single,single-post,postid-6919,single-format-standard,cookies-not-set,ajax_fade,page_not_loaded,,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.4,vc_responsive

Konfiskata rozszerzona – przepadek z przestępstwa może objąć również przedsiębiorstwo

27 kwietnia 2017 r. weszły w życie zmiany w Kodeksie karnym, wprowadzające tzw. konfiskatę rozszerzoną. Obok dotychczasowego przepadku przedmiotów i korzyści majątkowych pochodzących z przestępstwa, przepadek może objąć również przedsiębiorstwo. Co istotne, to na domniemanym sprawcy leży ciężar dowodu, że mienie nie pochodzi z przestępstwa(zostało nabyte legalnie).

Komu grozi przepadek przedsiębiorstwa?

 

Przepadek przedsiębiorstwa będzie można orzec wobec sprawcy, który został skazany za przestępstwo, z którego osiągnął, chociażby pośrednio, znaczną korzyść majątkową tj. powyżej 200 tys. złotych i wykorzystał przedsiębiorstwo do popełnienia przestępstwa lub posłużyło mu ono do ukrycia korzyści osiągniętej z przestępstwa. Przedsiębiorstwo musi więc stanowić niejako „narzędzie” do popełnienia czynów zabronionych wskazanych w ustawie.

 

Ustawodawca przewiduje również możliwość orzeczenia przepadku wówczas, gdy przedsiębiorstwo nie stanowiło własności sprawcy, pod warunkiem, że jego właściciel chciał lub przewidując taką możliwość, godził się na przestępcze wykorzystanie przedsiębiorstwa w celu popełnienia czynu zabronionego.

 

Przewidziano także rozwiązanie na wypadek współwłasności przedsiębiorstwa – przepadek ma być orzekany wówczas „z uwzględnieniem woli i świadomości każdego ze współwłaścicieli i w ich granicach” (art. 44a § 3 Ustawy). Ustawa karna dotychczas nie posługiwała się pojęciami „wola i świadomość” i przede wszystkim nie definiuje ich, co daje dość duże pole do swobody interpretacyjnej.

 

Zarząd przymusowy na przedsiębiorstwie

 

Nowe przepisy dają   możliwość zabezpieczenia ewentualnego przepadku poprzez ustanowienie zarządu na przedsiębiorstwie i wyznaczenie zarządcy posiadającego licencję doradcy restrukturyzacyjnego. Będzie miał on obowiązek nie tylko zapewnić „ciągłość pracy zabezpieczonego przedsiębiorstwa”, ale również przekazać organom ścigania lub sądowi „informacje o sposobie i okolicznościach wykorzystania przedsiębiorstwa do popełnienia przestępstwa lub ukrycia korzyści z niego wynikającej” (art. 292a Ustawy).

 

Kluczowym w tym zakresie może być fakt, że taki zarząd na przedsiębiorstwie będzie mógł ustanowić nie tylko sąd w toku trwającego postępowania jurysdykcyjnego, ale również prokurator w postępowaniu przygotowawczym. Prokurator w takim przypadku będzie musiał wystąpić w terminie 7 dni do sądu o zatwierdzenie ustanowienia zarządu. Sąd następnie będzie miał kolejne 7 dni na zatwierdzenie postanowienia prokuratora, co faktycznie może oznaczać, że przez okres 14 dni przedsiębiorstwo będzie zarządzanie przez doradcę restrukturyzacyjnego, który nie znając specyfiki działalności danego przedsiębiorstwa, może w istotnym zakresie wpłynąć na jego stan.

 

Ciężar dowodu spoczywa na sprawcy

 

Nowelizacja przyjmuje domniemanie, że w sprawach o przestępstwa, w których górna granica ustawowego zagrożenia jest nie niższa niż 5 lat lub które zostały popełnione w zorganizowanej grupie, za korzyść uzyskaną z popełnienia przestępstwa uważa się mienie, które sprawca objął we władanie lub do którego uzyskał jakikolwiek tytuł w okresie 5 lat przed popełnieniem przestępstwa do chwili wydania chociażby nieprawomocnego wyroku. W tym przypadku to na sprawcy będzie spoczywał obowiązek przedstawienia dowodu przeciwnego, który wykaże legalność pochodzenia danego mienia.

Furtka dla sądu, czyli ocenny charakter przesłanek wyłączających

Ustawodawca przewidział także klauzule wyłączające orzeczenie przepadku przedsiębiorstwa, co może mieć miejsce wówczas, gdy byłoby to niewspółmierne do wagi popełnionego przestępstwa, stopnia zawinienia oskarżonego, motywacji i sposobu zachowania się właściciela przedsiębiorstwa albo gdy szkoda wyrządzona przestępstwem lub wartość ukrytej korzyści nie jest znaczna wobec  rozmiaru działalności przedsiębiorstwa.

Celem wprowadzenia nowych przepisów jest zajęcie korzyści uzyskanych z przestępstw gospodarczych, w szczególności w zakresie dotyczącym działalności zorganizowanych grup przestępczych. Szeroki zakres możliwości zastosowania środków przewidzianych w ustawie nowelizującej, do czasu wydania wyroku skazującego, rodzi jednak obawy uderzenia w sposób istotny również w interesy tych przedsiębiorców, wobec których sąd z braku podstaw oskarżenia wydałby ostatecznie wyrok uniewinniający.

 

Autorzy:

Anna Łużniak – Senior Consultant, adwokat, t: +48 71 75 00 741, anna.luzniak@olesinski.com

Karol Jarząbek – Legal Analyst, t: +48 71 75 00 824, karol.jarzabek@olesinski.com

Autor: Anna Łużniak

SENIOR KONSULTANT / ADWOKAT

anna.luzniak@olesinski.com

Zaproponuj znajomym

skomentuj