Co w Prawie Piszczy | Szef KAS będzie mógł zablokować rachunek bankowy przedsiębiorcy
7214
post-template-default,single,single-post,postid-7214,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,wpb-js-composer js-comp-ver-5.0.1,vc_responsive

Szef KAS będzie mógł zablokować rachunek bankowy przedsiębiorcy

Narzędziem, za pomocą którego instytucje finansowe będą przesyłać do izby rozliczeniowej oraz do KAS informacje o rachunkach bankowych i transakcjach na nich dokonywanych będzie tzw. system STIR (System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej). Wprowadzenie STIR zostało przewidziane w ustawie o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych, która dnia 24 listopada 2017 r. została uchwalona przez Sejm, a następnie przyjęta bez poprawek przez Senat.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić czym właściwie jest STIR? W wielkim skrócie, STIR to nic innego jak system służący do:

  • odbioru i przetwarzania danych w celu ustalenia wskaźnika ryzyka,
  • przekazywania danych i informacji o wskaźniku ryzyka,
  • pośredniczenia w przekazywaniu danych, informacji i żądań pomiędzy Szefem Krajowej Administracji Skarbowej a bankami oraz spółdzielczymi kasami oszczędnościowo – kredytowymi.

O jakim ryzyku mowa? W jakim celu jest ono ustalane?

W dobie panującego trendu uszczelniania systemu podatkowego, chodzi o ryzyko wykorzystania przez przedsiębiorców działalności instytucji finansowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi. Wskaźnik ryzyka ma być określany na podstawie algorytmu fiskusa.

Algorytm ten docelowo ma uwzględniać najlepsze praktyki sektora bankowego oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo–kredytowych w zakresie przeciwdziałania wykorzystaniu ich działalności do przestępstw skarbowych i innych. Ponadto będzie on także uwzględniać kryteria ekonomiczne, geograficzne, przedmiotowe, behawioralne oraz kryteria powiązań.

Przykładowo kryterium behawioralne polegać ma na nietypowym, w danej sytuacji, zachowaniu podmiotu kwalifikowanego. Brzmi tajemniczo?

Analiza Szefa KAS dotycząca legalności transakcji prowadzona będzie w oparciu o przekazywane mu przez izbę rozliczeniową informację. Jej przekazywanie z systemu teleinformatycznego instytucji finansowych do STIR będzie następowało automatycznie. Na podstawie przekazanych przez instytucje finansowe informacji, będą prowadzone ustalenia w przedmiocie tego, czy konkretne zdarzenia gospodarcze stanowią wyłudzenia skarbowe (ustawa zawiera katalog zdarzeń uznanych za wyłudzenia skarbowe).

Zakres przekazywanych danych

Ustawa nakłada na instytucje finansowe obowiązek przekazywania izbie rozliczeniowej np.:

  • informacji o rachunkach podmiotów (tzw. podmiotów kwalifikowanych), otwieranych oraz prowadzonych – niezwłocznie, nie później niż do godziny 12:00 dnia następującego po dniu otwarcia, uzyskania, zmiany lub uzupełnienia informacji dot. rachunku ww. podmiotu;
  • dziennego zestawienia transakcji dot. rachunków bankowych podmiotów kwalifikowanych – niezwłocznie, nie później niż do godziny 15:00 dnia następującego po dokonaniu transakcji.

Komu Szef KAS będzie mógł zablokować rachunek bankowy?

Szef KAS będzie uprawniony do zablokowania w trybie natychmiastowym rachunku bankowego:

  • osób fizycznych będących przedsiębiorcami (w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej);
  • osób fizycznych prowadzących działalność zarobkową na własny rachunek, nie będących przedsiębiorcami (w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej);
  • osób prawnych;
  • jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym ustawa przyznaje zdolność prawną.

Postanowienie o blokadzie rachunków bankowych

Przepisy określają w sposób nieostry przesłanki wydania ww. postanowienia. Zgodnie z brzmieniem przepisu, Szef KAS może wydać postanowienie o blokadzie, „jeżeli posiadane informacje, w szczególności wyniki analizy ryzyka (…) wskazują, że podmiot kwalifikowany może wykorzystywać działalność banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo–kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego jest konieczna, aby temu przeciwdziałać”. W konsekwencji czego, nawet niepomyślna ocena dotycząca ryzyka może zaowocować blokadą konta.

Co do zasady okres zablokowania rachunku bankowego nie będzie mógł być dłuższy niż 72 godziny. Niemniej jednak, Szefowi KAS będzie przysługiwało uprawnienie do przedłużenia terminu blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na czas oznaczony, nie dłuższy niż 3 miesiące. Możliwość przedłużenia terminu blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego, ograniczona została wyłącznie do sytuacji, kiedy zaistnieje uzasadniona obawa, że podmiot kwalifikowany nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego, czy też zobowiązania z tytułu odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, przekraczających równowartość 10.000,00 euro.

Środki odwoławcze

Od postanowienia Szefa KAS – zarówno o blokadzie rachunku bankowego, jak i o przedłużeniu blokady, będzie przysługiwać wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy do Szefa KAS.

W przypadku braku zadowalającego rozstrzygnięcia, na postanowienie Szefa KAS w przedmiocie ww. wniosku, przysługiwać będzie skarga do sądu administracyjnego.

Co ciekawe, w uzasadnieniu pojawia się fragment, który ma gwarantować nienadużywanie tej instytucji a dokładnie:

„Szef KAS będzie rozważnie stosował instytucję blokad rachunku także z tego powodu, że nieuzasadnione blokady będą narażać Skarb Państwa na zapłatę odszkodowania.”  

Co do zasady ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, a więc vacatio legis jest bardzo krótkie.

Autor: Julita Jaworowska

KONSULTANT / PRAWNIK

T: (+48) 71 750 07 35
E: julita.jaworowska@olesinski.com

Zaproponuj znajomym
Brak komentarzy.

skomentuj