Co w Prawie Piszczy | Część 1: Kogo dotyczyć będą nowe obowiązki?
7444
post-template-default,single,single-post,postid-7444,single-format-standard,cookies-not-set,ajax_fade,page_not_loaded,,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.4,vc_responsive

Część 1: Kogo dotyczyć będą nowe obowiązki?

Od początku czwartego kwartału 2017 r. dużo mówi się o projekcie ustawy o jawności życia publicznego, która w założeniach ma regulować szerokie spectrum zagadnień – m.in. działalność lobbingową, zasady dostępu do informacji publicznych, czy też składanie oświadczeń majątkowych przez osoby pełniące funkcje publiczne.

W projekcie znalazły się jednak również przepisy nakładające nowe obowiązki (i sankcje za ich niewykonanie) na przedsiębiorców.

Dokładna data wejścia w życie nie jest jeszcze znana. Nieoficjalnie mówi się, że nastąpi to nie później niż w połowie 2018 r. Wiele wskazuje też na to, że niewiele zmienią się już przepisy kluczowe z punktu widzenia obrotu gospodarczego, zwłaszcza dotyczące prewencji antykorupcyjnej.

W tym wpisie skupimy się na tym, jakich przedsiębiorców i w jakim zakresie obejmą nowe obowiązki. W kolejnych, bardziej szczegółowo przybliżymy poszczególne regulacje.

Adresatów ustawy można w dużym uproszczeniu podzielić na trzy grupy:

1. Prokuratorska ochrona sygnalistów – czyli o czym powinien wiedzieć każdy przedsiębiorca

Jednym z nowych mechanizmów wprowadzanych przez ustawę są zasady ochrony tzw. sygnalistów. To osoby, które zgłaszają organom wymiaru sprawiedliwości podejrzenie popełnienia przestępstwa przez podmiot, z którym związani są umową o pracę, stosunkiem służbowym lub innym stosunkiem umownym, co może niekorzystnie wpłynąć na ich sytuację życiową, zawodową lub materialną.

Taka osoba będzie mogła liczyć na nadanie statusu sygnalisty przez prokuratora. Wiązać się z tym będzie m.in. zakaz rozwiązania (bez zgody prokuratora) z taką osobą umowy o pracę (nawet dyscyplinarnie) lub innego stosunku umownego oraz pogorszenia ich warunków.

Skutki nadania statusu sygnalisty pracownikowi lub kontrahentowi dotkną każdego przedsiębiorcę, niezależnie od rozmiaru jego działalności oraz tego, czy jest powiązany w jakikolwiek sposób ze Skarbem Państwa.

2. Procedury antykorupcyjne – czyli nowe wymogi dla średnich i dużych przedsiębiorców

Z wszystkich przepisów ustawy przedsiębiorców w największym stopniu dotkną regulacje dotyczące obowiązkowego przeciwdziałania praktykom korupcyjnym (czyli przypadkom dokonywania, przez osoby działające w imieniu lub interesie przedsiębiorcy, wskazanych w ustawie przestępstw, m.in. przekupstwa osoby pełniącej funkcję publiczną lub korupcji menedżerskiej).

Aktualny projekt przewiduje obowiązek stosowania wewnętrznych procedur antykorupcyjnych. Kryją się pod tym się m.in.:

  1. dokumenty, które każde przedsiębiorstwo będzie zobowiązane wdrożyć (m.in. kodeks antykorupcyjny),
  2. nakaz stosowania odpowiednich klauzul w umowach z kontrahentami,
  3. konieczność zapoznania pracowników z zasadami odpowiedzialności karnej za przestępstwa korupcyjne.

Stworzenie odpowiedniej kultury organizacyjnej wspierającej funkcjonowanie tych mechanizmów będzie o tyle istotne, że Centralne Biuro Antykorupcyjne zyska uprawnienia do badania nie tylko samego ich wdrożenia, ale również ich skuteczności lub ewentualnej pozorności.

Przepisy te dotyczyć będą każdego średniego i dużego przedsiębiorcy. Zgodnie z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej za średniego przedsiębiorcę uważa się natomiast takiego, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:

  1. zatrudniał średniorocznie mniej niż 250 pracowników oraz
  2. osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 50 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 43 milionów euro.

3. „Spółki zobowiązane” – czyli przedsiębiorcy powiązani ze Skarbem Państwa

Tę grupę dotkną m.in. obowiązki związane z prowadzeniem rejestru zawieranych przez spółki umów cywilnoprawnych, których skutkiem jest wydatkowanie środków pieniężnych w kwocie co najmniej 2.000 PLN. Rejestr obejmował będzie nie tylko wartość poszczególnych kontraktów, ale również m.in. dane kontrahenta oraz przedmiotu umowy. Jego treść natomiast powinna zostać udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub na stronie internetowej podmiotu (chociaż w tym zakresie ustawa przewiduje też pewne wyjątki). Na stronie internetowej udostępnione będą musiały zostać także wydatki dokonywane za pomocą służbowych kart płatniczych.

Ponadto, do członków zarządów spółek wchodzących w skład tej grupy adresatów ustawy zastosowanie znajdą też jej przepisy dotyczące unikania konfliktów interesów (m.in. zakaz pełnienia niektórych funkcji).

Dodatkowo, członkowie organów zarządzających, nadzorczych i kontrolnych, jak również likwidatorzy, prokurenci i główni księgowi spółek zobowiązanych składać będą oświadczenia majątkowe.

W jaki sposób należy identyfikować adresatów tych regulacji? Kluczowa jest definicja wspomnianej powyżej spółki zobowiązanej. Według aktualnego projektu ustawy, będzie to każda spółka prawa handlowego spełniająca co najmniej jeden z następujących warunków:

  1. udział Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego, państwowej lub samorządowej osoby prawnej stanowi co najmniej 20% kapitału zakładowego lub 20% liczby akcji w tej spółce.
  2. Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego, państwowa lub samorządowa osoba prawna posiada uprawnienia takie jak przedsiębiorca dominujący w rozumieniu art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 16.02.2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (w dużym uproszczeniu przedsiębiorcą dominującym jest taki, który wywiera decydujący wpływ na działalność innego podmiotu) .

Za spółkę zobowiązaną zostanie także uznany podmiot, w którym inna spółka zobowiązana posiada co najmniej 20% kapitału zakładowego lub 20% akcji lub udziałów w tej spółce albo jest dla niej przedsiębiorcą dominującym.

***

W kolejnych publikacjach postaramy się bardziej szczegółowo przybliżyć poszczególne rozwiązania projektowanej ustawy. Następne wpisy dotyczyć będą: (i) nowych obowiązków antykorupcyjnych, (ii) zasad ponoszenia sankcji za ich niewykonanie, (iii) ochrony sygnalistów oraz (iv) obowiązków spółek zobowiązanych i wątpliwości związanych z interpretacją tego pojęcia.

Autor: Salwador Milczanowski

SENIOR COUNSEL / ADWOKAT

T: (+48) 71 75 00 726
E: salwador.milczanowski@olesinski.com

Zaproponuj znajomym
Brak komentarzy.

skomentuj