Co w Prawie Piszczy | Konstytucja dla biznesu – co nowego dla przedsiębiorców?
7503
post-template-default,single,single-post,postid-7503,single-format-standard,cookies-not-set,ajax_fade,page_not_loaded,,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.4,vc_responsive

Konstytucja dla biznesu – co nowego dla przedsiębiorców?

Już 30 kwietnia wchodzą w życie ustawy składające się na tzw. Konstytucję dla biznesu, tj.:

  • Prawo przedsiębiorców – kluczowa ustawa pakietu, zastępująca funkcjonującą obecnie ustawę o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 2 lipca 2004 r., a także
  • Ustawa o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców;
  • Ustawa o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy;
  • Ustawa o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej;
  • Ustawa dot. przepisów wprowadzających ustawę Prawo przedsiębiorców i inne ustawy.

 

W najbliższych dniach chcemy zaprezentować Państwu najważniejsze informacje dot. tych licznych i ważkich jakościowo zmian. Na początek garść podstawowych danych:

Dlaczego?

W skrócie, można powiedzieć, że ustawy składające się na pakiet Konstytucja dla biznesu mają za zadanie poprawić otoczenie prawne przedsiębiorców działających w Polsce.

Ustawa Prawo przedsiębiorców uporządkuje zasady prowadzenia działalności gospodarczej, które były przedmiotem licznych zmian i są nieraz trudne do odszyfrowania z wielokrotnie nowelizowanej ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Intencją stworzenia ustawy o CEIDG jest z kolei przeniesienie przepisów dotyczących ewidencji (w dużej mierze o charakterze technicznym), które aktualnie znajdują się w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej do osobnej ustawy. To również ułatwi poruszanie się po nowym Prawie przedsiębiorców i zwiększy jego przejrzystość.

Ustawa o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych ma z kolei za zadanie zebranie przepisów dotyczących działalności podmiotów zagranicznych, rozsianych obecnie w wielu różnych ustawach.

Ustawa o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców odpowiada natomiast za stworzenie nowej instytucji, która z założenia ma chronić oraz dbać o interesy przedsiębiorców.

Fundamentalne dla codziennego funkcjonowania przedsiębiorstw zmiany wnosi Ustawa Prawo przedsiębiorców. Wprowadza ona między innymi zasady naczelne, dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej oraz zasady wiążące organy państwowe w ich relacjach z przedsiębiorcami. Poniżej prezentujemy najważniejsze z nich.

Wolnoć, Tomku, w swoim domku

Zasada wolności działalności gospodarczej – jest to kluczowa zasada wyrażona w ustawie Prawo przedsiębiorców. Mieści się w niej szereg cząstkowych swobód, takich jak swoboda podjęcia działalności gospodarczej, swoboda wyboru formy organizacyjnej, wolność handlu czy też swoboda decydowania o przedmiocie działalności i czasie jej trwania. Zasada ta jest de facto wyartykułowaniem konstytucyjnej zasady wolności gospodarczej.

Co nie jest zabronione, jest dozwolone

Wielki powrót do zasady wyrażonej w ustawie o działalności gospodarczej z 1988 r., tzw. ustawie Wilczka. Norma ta jest rozwinięciem art. 31 Konstytucji RP i stanowi, że przedsiębiorca może podejmować wszelkie działania z wyjątkiem tych, których zakazują przepisy prawa. Ponadto, przedsiębiorca może być obowiązany do określonego działania tylko na podstawie przepisów. Oznacza to, że w toku czynności przed organem, nie może on wymagać od przedsiębiorcy dokumentów, decyzji, zezwoleń itp., o ile wymóg ich przedłożenia nie jest określony w przepisach.

Udowodnij mi nieuczciwość

Konstytucja dla biznesu wprowadza ciekawą nowość – domniemanie uczciwości przedsiębiorcy. Oznacza to, że organy państwowe mają obowiązek zakładania, że przedsiębiorca działa zgodnie z prawem, chyba że co innego zostanie mu udowodnione. Zasada ta ma zmienić często spotykany dotychczas obraz, w którym przedsiębiorca już z samego założenia jest podejrzany o naruszanie prawa.

Wątpliwości? Tylko na korzyść przedsiębiorcy

Zasada ta ma zastosowanie w postępowaniach prowadzonych przed organami władzy publicznej, których przedmiotem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku (w tym np. kary pieniężnej) bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia (np. koncesji). Nakazuje ona przyjąć organowi, że wątpliwości (jeśli istnieją, pomimo podjęcia możliwych czynności mających na celu ich wyjaśnienie), faktycznie rozstrzyga się na korzyść przedsiębiorcy. Ustawa zakłada jednak przypadki, w których przedsiębiorca nie będzie mógł powoływać się na wspomnianą zasadę. Są to sprawy, w których:

– uczestniczą strony o spornych interesach;

– wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na interesy osób trzecich;

– przepisy wymagają od przedsiębiorcy wykazania określonych faktów;

– wymaga tego ważny interes publiczny, w tym istotne interesy państwa.

Przyjazne przepisy, przyjazne interpretacje

Kiedy przedmiotem postępowania jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź odebranie lub ograniczenie uprawnienia, znajduje również zastosowanie zasada przyjaznej interpretacji przepisów. W przypadku niedającej się usunąć wątpliwości co do treści normy prawnej, organy władzy publicznej powinny rozstrzygać te wątpliwości na korzyść przedsiębiorcy. Zasada ta również znajduje wyłączenie w sytuacji, gdy sprzeciwiają się temu sporne interesy stron lub interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.

Prawo musi być pewne

Zasada pewności prawa sprowadza się do obowiązku stosowania przez organy utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w tym samym stanie prawnym i faktycznym. Ma ona zwiększyć przewidywalność rozstrzygnięć organów. W przypadku, gdy organ ma zamiar odstąpić od wypracowanej praktyki, odstępstwo to powinno zostać uzasadnione. Za przykład takiego uzasadnienia podaje się wyrok sądu stwierdzający, że dotychczasowa praktyka była sprzeczna z prawem. Inną kwestią jest rozstrzygnięcie, kiedy możemy mówić o „utrwalonej” linii rozstrzygania. Posiłkując się orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE (wyrok TSUE w sprawie Salomie i Oltean, C-183/14), możemy uznać, że utrwalona praktyka to ta, która będzie w stanie wzbudzić w świadomości ostrożnego i należycie poinformowanego podmiotu oczekiwanie, że organ rozstrzygnie sprawę w określony sposób.

Część z wprowadzanych zasad stanowi novum, część jest natomiast wyartykułowaniem zasad interpretowanych dotychczas przez sądy z innych przepisów. Z perspektywy czasu przyjdzie nam natomiast ocenić ich przełożenie na realną poprawę sytuacji przedsiębiorców.

Zapraszamy do lektury kolejnych wpisów dot. Konstytucji dla biznesu! W najbliższych dniach zaprezentujemy zmiany w prowadzeniu działalności gospodarczej, takie jak ulga na start czy też działalność nierejestrowa oraz nową instytucję Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców.

 

Autor: Mateusz Kania

mateusz.kania@olesinski.com

Zaproponuj znajomym
Brak komentarzy.

skomentuj