Co w Prawie Piszczy | Nowe założenia odpowiedzialności karnej spółek już uległy zmianie
7690
post-template-default,single,single-post,postid-7690,single-format-standard,cookies-not-set,ajax_fade,page_not_loaded,,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.4,vc_responsive

Nowe założenia odpowiedzialności karnej spółek już uległy zmianie

W poprzednim wpisie informowaliśmy o projekcie Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczącym ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary.

W ostatnich dniach na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji pojawił się nowy projekt, który nie tylko doprecyzowuje pierwotne postanowienia, ale wprowadza również całkowicie nowe założenia odpowiedzialności podmiotów zbiorowych.

 

Nowe przesłanki odpowiedzialności

Według aktualnych założeń podmiot zbiorowy może zostać pociągnięty do odpowiedzialności również za brak należytej staranności w wyborze osoby reprezentującej tej podmiot albo brak należytej staranności w nadzorze nad tymi osobami. Spółka zatem zobowiązana będzie nie tylko odpowiednio weryfikować kompetencje kandydatów przed ich zatrudnieniem, ale i należycie kontrolować ich działalność w toku wykonywania obowiązków.

Oprócz nadzorowania pracowników, podmiot zbiorowy będzie musiał zadbać o odpowiednie przygotowanie i skuteczne wdrożenie mechanizmów wykrywania ryzyk oraz zarządzania nimi wewnątrz organizacji. Standardem, który będą badać organy ścigania, mają być procedury zarządzania ryzykiem, przejrzysty podział kompetencyjny wśród pracowników i wydzielenie wewnętrznej komórki lub osoby nadzorującej przestrzeganie przepisów (jeżeli podmiot jest co najmniej średnim przedsiębiorcą). Niespełnienie tych wymogów, jak również nienależyte wykonywanie obowiązków, może być podstawą do pociągnięcia spółki do odpowiedzialności na gruncie ustawy.

Ponadto, najnowszy projekt zakłada, że spółka może odpowiadać nawet w przypadku niewykrycia lub braku ujęcia sprawcy – takie podejście całkowicie rozgranicza odpowiedzialność sprawcy od odpowiedzialności podmiotu zbiorowego.

 

Compliance officer i audyt może zwolnić z odpowiedzialności

Poprzedni projekt ustawy, jak i aktualny zakłada zwolnienie odpowiedzialności podmiotu zbiorowego, jeżeli pomimo popełnienia przestępstwa uda się wykazać należytą staranność osób działających w jego imieniu lub interesie.

Ustawodawca poszedł jednak o krok dalej i wprowadził zupełnie nowe przesłanki zwolnienia z odpowiedzialności – spółka może uniknąć konsekwencji, jeżeli co najmniej raz na dwa lata zleci firmie audytorskiej weryfikacje wewnętrznych procedur pod względem zgodności z prawem i oceny ryzyka popełnienia czynu zabronionego w związku z prowadzoną działalnością (audyt zgodności ryzyka) oraz wyznaczy wewnątrz struktury compliance oficera, który będzie nadzorował przestrzeganie przepisów z ustawy.

Kluczowe w tym zakresie będzie zapewnienie, aby nadzór był przeprowadzany rzetelnie przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje w tym obszarze.

Takie podejście ustawodawcy potwierdza, że nieocenionym mechanizmem walki z nadużyciami w przedsiębiorstwie będzie kompleksowe wdrożenie procedur wewnętrznych, prawidłowe ich wykonywanie i poddanie odpowiedniej kontroli pod kątem zgodności z przepisami.

 

Solidarna odpowiedzialność

W omawianym projekcie ustawy zachowano sukcesję odpowiedzialności podmiotów zbiorowych w przypadku połączenia, podziału lub przekształcenia. Dodatkowo, ustawodawca zastrzegł solidarną odpowiedzialność spółki z nabywcą składników majątkowych przedsiębiorstwa, jeżeli zostały przeniesione nieodpłatnie lub za cenę rażąco odbiegającą od wartości rynkowej przedsiębiorstwa lub jego składników.

W praktyce problematyczna może być ocena „wartości rynkowej”, wobec czego istotne znaczenie w tym zakresie będzie zastosowanie najwyższych reguł ostrożności przy wykonywaniu tych czynności.

***

Projekt został skierowany do konsultacji publicznych, o dalszych losach zmian będziemy informować.

Autor: Anna Łużniak

SENIOR KONSULTANT / ADWOKAT

anna.luzniak@olesinski.com

Zaproponuj znajomym
Brak komentarzy.

skomentuj