Co w Prawie Piszczy | Przedsiębiorco, monitoruj swoją kondycję finansową!
7697
post-template-default,single,single-post,postid-7697,single-format-standard,cookies-not-set,ajax_fade,page_not_loaded,,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.4,vc_responsive

Przedsiębiorco, monitoruj swoją kondycję finansową!

Niewypłacalność jest jednym z najważniejszych zagadnień prawa upadłościowego i stanowi zarazem podstawową przesłankę ogłoszenia upadłości.

W dzisiejszym artykule przybliżymy Państwu pojęcie niewypłacalności zwracając szczególną uwagę na konieczność systematycznego i wnikliwego monitorowania kondycji finansowej przedsiębiorstwa. Pomocną w powyższym zakresie, aczkolwiek nie jedyną metodą, może okazać się regularne przeprowadzanie analiz ekonomicznych i księgowych uwzględniających bieżącą, jak również planowaną w niedalekiej przyszłości działalność gospodarczą biorąc pod uwagę również aktualne oraz przewidywane trendy na rynku.

Przyjęcie przez przedsiębiorcę zapobiegawczej postawy w bardzo wielu przypadkach umożliwi bowiem podjęcie w  odpowiednim momencie stosownych czynności zaradczych, a w dalszej perspektywie uchroni go przed ogłoszeniem upadłości. Nie można również zapominać, że zapobieżenie niewypłacalności lub zidentyfikowanie momentu jej powstania pozwoli uwolnić przede wszystkim członków zarządu od ewentualnej odpowiedzialności związanej z niezłożeniem bądź nieterminowym złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości.

 

Kiedy przedsiębiorca jest niewypłacalny?

Należy przede wszystkim pamiętać, że za niewypłacalny może zostać uznany przedsiębiorca, który:

  1. zalega z zapłatą co najmniej dwóch wierzytelności przysługujących co najmniej dwóm różnym wierzycielom. Ustawa nie przewiduje zatem możliwości ogłoszenia upadłości w przypadku, gdy dłużnik zalega z zapłatą należności wobec wyłącznie jednego wierzyciela.
  2. nie wykonuje zobowiązań pieniężnych (tj. zobowiązań o zapłatę). Jeżeli dłużnik nie wykonuje albo nienależycie wykonuje zobowiązania niepieniężne (np. zobowiązanie do dostarczenia zamówionego towaru), to brak jest podstaw, aby przyjąć, że wystąpił po jego stronie stan niewypłacalności.

 

Przesłanki niewypłacalności

Ustawa Prawo upadłościowe przewiduje dwie przesłanki niewypłacalności: tzw. przesłankę płynnościową oraz bilansową (majątkową). Obie z nich mają charakter samodzielny i równorzędny. Wystarczy wystąpienie którejkolwiek spośród nich, aby móc przyjąć, że dłużnik jest podmiotem niewypłacalnym w rozumieniu przepisów ustawy Prawo upadłościowe, a tym samym istnieją podstawy do ogłoszenia jego upadłości. 

Przesłanka płynnościowa

Pierwsza spośród omawianych przesłanek niewypłacalności związana jest z utratą płynności finansowej. Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (nie posiada środków pieniężnych na bieżące regulowanie zobowiązań).

Dokonując oceny niewypłacalności przedsiębiorstwa w kontekście przesłanki płynnościowej należy pamiętać, że:

  1. utrata zdolności płatniczej musi mieć charakter trwały i utrzymywać się przez dłuższy czas. Krótkotrwałe trudności w spłacie zobowiązań zazwyczaj nie będą zatem przesądzać o tym, że dłużnik jest niewypłacalny.
  2. prawo upadłościowe niejako ułatwia wierzycielom skuteczne złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, przewidując domniemanie, zgodnie z którym uznaje się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Domniemanie może zostać obalone zarówno przez dłużnika jak i wierzyciela. W takiej sytuacji to dłużnik, chcąc aby sąd oddalił wniosek wierzyciela o ogłoszenie upadłości będzie musiał udowodnić, że nie utracił zdolności do regulowania zobowiązań pieniężnych, a nieregulowanie bądź niesystematyczne regulowanie płatności na rzecz wierzyciela ma jedynie charakter przejściowy. Wierzyciel z kolei będzie musiał udowodnić, że niewypłacalność powstała wcześniej niż wynika to z omawianego domniemania;
  3. powstanie stanu niewypłacalności związane musi być z okolicznościami natury finansowej. Oznacza to, że nie może zostać uznany za niewypłacalny podmiot, który co prawda nie jest w stanie regulować zobowiązań, jednakże spowodowane jest to przeszkodami pozafinansowymi (np. z powodu urazu powypadkowego osoba fizyczna zapomniała kodów dostępu do rachunku bankowego, na którym posiada odpowiednie środki finansowe)[1].

 

Przesłanka bilansowa (majątkowa)

Zgodnie z drugą przesłanką niewypłacalności – przesłanką bilansową (majątkową), dłużnika należy uznać za podmiot niewypłacalny również wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku (przy czym chodzi o wartość rzeczywistą, nie księgową), a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące. Przywołana podstawa niewypłacalności, związana z nadmiernym zadłużeniem, nie dotyczy jednakże osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą.

Także w przypadku tej przesłanki ustawodawca posłużył się domniemaniem, które również może zostać obalone przez dłużnika i wierzyciela. Opiera się ono na prostym badaniu bilansu spółki – zgodnie z brzmieniem ustawy domniemywa się, że zobowiązania pieniężne dłużnika przekraczają wartość jego majątku, jeżeli zgodnie z bilansem jego zobowiązania, z wyłączeniem rezerw na zobowiązania oraz zobowiązań wobec jednostek powiązanych, przekraczają wartość jego aktywów, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.

Trzeba jednakże podkreślić, że przesłanka bilansowa jest subsydiarna wobec przesłanki płynnościowej. Jeżeli sytuacja przedsiębiorstwa jest stabilna i nadmierne zadłużenie nie wpływa na zdolność płatniczą – nie ma podstaw do ogłoszenia upadłości. Praktycznie ma to znaczenie np. dla przedsiębiorstw usługowych, nie posiadających własnego majątku.

Dlaczego monitorowanie momentu powstania niewypłacalności jest tak ważne?

Odpowiednio wczesne zidentyfikowanie chwili powstania stanu niewypłacalności przedsiębiorstwa odgrywa więc kluczową rolę. Od powyższego momentu biegnie bowiem 30-dniowy termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, z którego niedotrzymaniem ustawa wiąże szereg negatywnych skutków. Co ważne, wniosek o ogłoszenie upadłości można zastąpić wnioskiem restrukturyzacyjnym – ale tylko przy zachowaniu określonych warunków.

Przedmiotowe kwestie zostaną omówione w ramach jednego z kolejnych artykułów, które ukażą się na naszym blogu. Zachęcamy do regularnego śledzenia wpisów.

 

[1] Uzasadnienie projektu ustawy – prawo restrukturyzacyjne – Druk Nr 2824 Sejmu VII kadencji

Autor: Zbigniew Drabik

KONSULTANT / APLIKANT RADCOWSKI

zbigniew.drabik@olesinski.com

Zaproponuj znajomym
Brak komentarzy.

skomentuj