Co w Prawie Piszczy | Pozycja wierzyciela, czyli jakie prawa przysługują wierzycielowi w postępowaniu restrukturyzacyjnym i upadłościowym
7845
post-template-default,single,single-post,postid-7845,single-format-standard,cookies-not-set,ajax_fade,page_not_loaded,,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.4,vc_responsive

Pozycja wierzyciela, czyli jakie prawa przysługują wierzycielowi w postępowaniu restrukturyzacyjnym i upadłościowym

Wbrew powszechnemu przekonaniu, katalog uprawnień posiadanych przez wierzycieli w postępowaniu restrukturyzacyjnym i upadłościowym nie sprowadza się jedynie do zgłoszenia wierzytelności przysługujących im w stosunku do dłużnika. Przebieg postępowania w dużej mierze zależy również od samych wierzycieli, stopnia ich zaangażowania i aktywnej postawy w toku postępowania, o czym więcej w dzisiejszym wpisie.

Wszczęcie postępowania

Podstawowym uprawnieniem wierzyciela, zmierzającym do rozpoczęcia postępowania, jest możliwość złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika, a w przypadku dłużnika będącego osobą prawną, również wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego. Wniosek wierzyciela zwolniony jest z określonych wymogów formalnych, jednak wierzyciel zobowiązany jest uprawdopodobnić swoją wierzytelność wobec dłużnika.

Złożenie wniosku o upadłość dłużnika może stanowić skuteczny sposób dochodzenia roszczenia przez wierzyciela, a ponadto niesie ze sobą inny, pozytywny dla wierzyciela skutek, w postaci przerwania biegu przedawnienia[1].

Zmiana nadzorcy/zarządcy lub syndyka

Niezwykle istotnym z punktu widzenia wierzycieli uprawnieniem, jest możliwość wpływu na wybór osoby nadzorcy albo zarządcy w postępowaniu restrukturyzacyjnym oraz syndyka w postępowaniu upadłościowym. Ustawa przyznaje radzie wierzycieli uprawnienie do odwołania nadzorcy/zarządcy lub syndyka i wskazania do pełnienia tej funkcji nowej osoby, którą powołuje sąd.

Sprzeciw wierzyciela

Innym istotnym uprawnieniem wierzyciela jest możliwość zaskarżenia listy wierzytelności w postępowaniu upadłościowym oraz spisu wierzytelności w postępowaniu układowym i sanacyjnym. Zaskarżenie to przybiera formę sprzeciwu co do umieszczenia (uznania/odmowy uznania) wierzytelności na liście bądź w spisie wierzytelności. Realizując to uprawnienie wierzyciele mogą mieć bezpośredni wpływ na stopień zaspokojenia ich wierzytelności na dalszym etapie postępowania.

Zgromadzenie wierzycieli i rada wierzycieli

Obok licznych uprawnień wierzycieli wykonywanych indywidualnie, wyróżnić należy również te, które mogą być realizowane poprzez specjalne, przewidziane w ustawie organy – zgromadzenie wierzycieli i radę wierzycieli.

Zgromadzenie wierzycieli jest kolegialnym organem reprezentującym interesy ogółu wierzycieli w sposób bezpośredni. Zgromadzenie wierzycieli odbywa się w trybie przewidzianym w ustawie, zaś rozstrzygnięcia podejmuje w drodze uchwał. Prawo pozostawia otwarty katalog przyczyn jego zwołania – zasadniczo będzie ono potrzebne dla rozstrzygnięcia przez ogół wierzycieli określonych kwestii zaistniałych w toku postępowania. W postępowaniu restrukturyzacyjnym praktyczne znaczenie zgromadzenia wierzycieli sprowadza się do przeprowadzenia głosowania nad układem i jego przyjęcia.

Rada wierzycieli stanowi drugi organ przedstawicielski wierzycieli. Działalność rady przybiera formę pośredniej reprezentacji wierzycieli, do której członkowie wybierani są spośród wierzycieli dłużnika. Rada wierzycieli, jako organ nieobligatoryjny, może zostać powołana przez sędziego-komisarza, w tym również na wniosek złożony przez samych wierzycieli. Została ona wyposażona w szereg kompetencji kontrolnych i opiniodawczych.

Umorzenie postępowania

W postępowaniu upadłościowym wierzyciele mogą nie tylko mieć wpływ na wszczęcie postępowania, ale również na jego wcześniejsze zakończenie wskutek umorzenia. Sąd bowiem powinien umorzyć postępowanie upadłościowe, jeżeli żądają tego wszyscy wierzyciele, którzy zgłosili swoje wierzytelności. W postępowaniu restrukturyzacyjnym wierzycielom nie przysługuje takie uprawnienie, jednak wniosek dłużnika o umorzenie postępowania wymaga zezwolenia rady wierzycieli. Powyższe uregulowanie wskazuje na daleko idące uprawnienia wierzycieli, w szczególności w odniesieniu do postępowania upadłościowego, które może zostać umorzone, jeżeli nie przebiega ono po ich myśli.

Tytuł egzekucyjny

Przepisy prawa upadłościowego i restrukturyzacyjnego przewidują również ułatwiony tryb dochodzenia roszczeń przez wierzycieli, w toku zwykłej egzekucji, w przypadku wcześniejszego zakończenia i braku zaspokojenia swoich roszczeń w toku postępowania restrukturyzacyjnego (upadłościowego). Wyciąg z zatwierdzonego spisu bądź listy wierzytelności stanowi bowiem tytuł egzekucyjny przeciwko dłużnikowi. W ten sposób wierzyciel, w przypadku umorzenia postępowania, wyposażony zostaje w tytuł egzekucyjny, przez co nie musi dochodzić swoich praw w procesie.

Zaprezentowane wyżej instrumenty stanowią jedynie podstawowe uprawnienia, w jakie wyposażony jest wierzyciel w postępowaniu restrukturyzacyjnym (upadłościowym). Ustawa przyznaje wierzycielom szereg innych, szczegółowo określony kompetencji. Rolą wierzycieli jest, aby czynnie z nich korzystać i mieć realny wpływ na przebieg postępowania, w toku którego rozstrzygają się losy ich interesów i nierzadko ostateczny rezultat uzależniony jest właśnie od stopnia aktywności wierzycieli.

[1] wyrok SN z dnia 6.10.2004 r., sygn. akt I CK 71/04

Autor: Paweł Stanek

KONSULTANT / APLIKANT RADCOWSKI

pawel.stanek@olesinski.com

Zaproponuj znajomym
Brak komentarzy.

skomentuj