Co w Prawie Piszczy | Więcej kontroli na rynku produktów rolnych i spożywczych cz.2
8034
post-template-default,single,single-post,postid-8034,single-format-standard,cookies-not-set,ajax_fade,page_not_loaded,,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.4,vc_responsive

Więcej kontroli na rynku produktów rolnych i spożywczych cz.2

W poprzednim wpisie opisaliśmy tło historyczne ostatnich zmian ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej, a także podsumowaliśmy wyniki stosowania ustawy w kształcie z przed nowelizacji (cz. 1 artykułu jest dostępna tutaj). W niniejszym wpisie skoncentrujemy się na przybliżeniu najważniejszych założeń nowych regulacji oraz omówimy ich potencjalny wpływ na praktykę obrotu.

Nowelizacja i znaczenie zmian dla praktyki obrotu

Dotychczasowe efekty stosowania ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi uznane zostały za niezadowalające. Z uwagi na powyższe, parlament 4 października 2018 r. uchwalił nowelizację znoszącą postanowienia zawężające zakres relacji handlowych podlegających ustawie.

Według nowych przepisów stosowanie ustawy nie będzie już warunkowane osiągnięciem określonego poziomu obrotów finansowych przez kontrolowane podmioty  (o pierwotnych ograniczeniach stosowania ustawy pisaliśmy szerzej w poprzednim wpisie). Co więcej, nowelizacja poszerzyła też treść definicji przewagi kontraktowej, odnosząc ją do wszystkich przypadków „znacznej dysproporcji w potencjale ekonomicznym nabywcy względem dostawcy lub dostawcy względem nabywcy”.

Opisane zmiany niewątpliwie wpisują się w trend umacniania wpływu państwa na kształtowanie warunków handlowych w branży rolnej i spożywczej. Uniezależnienie stosowania ustawy od dotychczasowych progów finansowych pozwoli Prezesowi UOKiK na ingerowanie w stosunki wszystkich (nawet najmniejszych) uczestników rynku.

Nowelizacja może jednak nie tylko zwiększyć efektywność ustawy, ale też wiązać się ze wzrostem niepewności na rynku. Ustawa w zmienionym kształcie pozostawia bowiem organom stosującym prawo pełną swobodę rozstrzygnięcia, kiedy dysproporcja w potencjale ekonomicznym dostawcy i odbiorcy jest na tyle istotna („znaczna”), że uzasadnia zastosowanie sankcji. Stwierdzenie wspomnianej dysproporcji będzie możliwie nawet w sytuacji, gdy po stronie podmiotu słabszego ekonomicznie istnieć będzie dostęp do alternatywnych kanałów dystrybucji produktu, co na gruncie stanu prawnego sprzed nowelizacji nie było możliwe.

Rezygnacja z dotychczasowych ograniczeń ustawowych utrudni wytyczenie granicy między dozwolonym wywieraniem nacisku na kontrahenta (twardym negocjowaniem) a niedozwolonym, nieuczciwym wykorzystywaniem przewagi kontraktowej. Ponieważ korzystanie przez przedsiębiorcę ze swoich mocnych stron (w tym potencjału ekonomicznego) jest typową praktyką w gospodarce wolnorynkowej, zbyt szeroka interpretacja znowelizowanych przepisów może skutkować pytaniami o ich zgodność z konstytucyjną zasadą wolności gospodarczej i związaną z nią zasadą swobody umów.

Niezależnie od praktyki organów stosujących prawo pewnym jest, że obecnie wszystkie podmioty prowadzące działalność gospodarczą w sektorze rolno-spożywczym muszą liczyć się z potencjalnymi kontrolami. W razie stwierdzenia nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej Prezes UOKiK może nałożyć na przedsiębiorcę karę w wysokości do 3% obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym.

Ustawa zmieniająca ustawę o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej weszła w życie 11 grudnia 2018 r. (Dz.U. poz. 2203).

Nieuczciwa przewaga kontraktowa na szczeblu europejskim

Negatywne konsekwencje postępującej dysproporcji w sile kontraktowej dostawców i nabywców produktów rolno-spożywczych stały się przedmiotem zainteresowania organów Unii Europejskiej. W kwietniu 2018 r. Komisja Europejska ogłosiła projekt dyrektywy w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych w relacjach między przedsiębiorstwami w łańcuchu dostaw żywności. Wspomniana dyrektywa ma na celu wprowadzenie minimalnego standardu ochrony na rynku produktów spożywczych we wszystkich państwach członkowskich. Kształt projektu jest obecnie przedmiotem debaty w Radzie Unii Europejskiej, a jego główne założenia zostaną przybliżone w kolejnym wpisie

Autor: Konrad Kowalski

CONSULTANT / LEGAL DEPARTMENT

konrad.kowalski@olesinski.com

Zaproponuj znajomym
Brak komentarzy.

skomentuj