Co w Prawie Piszczy | Upadłość i restrukturyzacja a prawo do dziedziczenia
8054
post-template-default,single,single-post,postid-8054,single-format-standard,cookies-not-set,ajax_fade,page_not_loaded,,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.4,vc_responsive

Upadłość i restrukturyzacja a prawo do dziedziczenia

Instytucja dziedziczenia posiada rozległe regulacje na gruncie Kodeksu cywilnego i ze swej istoty ma bardzo duże znaczenie praktyczne. Prawo upadłościowe i restrukturyzacyjne nie pozostaje bez znaczenia również dla dziedziczenia, o czym szerzej w niniejszym artykule.

Zdolność do dziedziczenia

Zdolność do dziedziczenia, a więc zdolność do nabycia praw majątkowych zmarłego w drodze spadku, mają nie tylko osoby fizyczne, ale również osoby prawne (spółki kapitałowe) oraz tzw. ułomne osoby prawne (spółki osobowe). Z tego względu omawiane zagadnienie pozostaje istotne dla podmiotów posiadających zdolność upadłościową, które mogą zostać powołane do spadku.

Spadek jako element masy upadłości

Zgodnie z podstawową regułą prawa spadkowego, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. To właśnie otwarcie spadku ma doniosłe znaczenie na gruncie prawa upadłościowego, bowiem jest to moment graniczny, który razem z dniem ogłoszenia upadłości decyduje o wejściu spadku do masy upadłości z mocy prawa. Powołanie dłużnika do spadku, otwartego po dniu ogłoszenia upadłości, ma ten skutek, że spadek wchodzi do masy upadłości. W tej sytuacji zarówno dłużnik, jak i syndyk nie składają oświadczenia o jego przyjęciu, a spadek z mocy ustawy uważa się za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza. Skutkuje to ograniczeniem odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Oznacza to, że wierzyciele spadkowi mogą dochodzić zaspokojenia jedynie do wartości przysporzenia, jakie spadkobierca uzyskał ze spadku. W ten sposób masa upadłości odpowiada w ograniczonym zakresie względem wierzycieli spadku.

Taki sam skutek następuje również w sytuacji, gdy otwarcie spadku nastąpiło przed ogłoszeniem upadłości, a do chwili jej ogłoszenia nie upłynął jeszcze termin do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku i powołany spadkobierca oświadczenia takiego nie złożył.

W przytoczonych wyżej przypadkach, odziedziczony przez dłużnika spadek z mocy ustawy wchodzi do masy upadłości, która, co oczywiste, służy zaspokojeniu roszczeń wierzycieli. Przepisy prawa upadłościowego wprowadzają w ten sposób odstępstwo od zasady, zgodnie z którą spadkobierca ma prawo do zdecydowania o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku. Co więcej, oświadczenie dłużnika o jego odrzuceniu, złożone po ogłoszeniu upadłości, jest bezskuteczne w stosunku do masy upadłości.

Nieważność umowy zbycia spadku

Kolejnym ograniczeniem praw spadkobiercy na gruncie prawa upadłościowego jest rygor nieważności umowy zbycia spadku lub udziału spadkowego, jak również mającej za przedmiot rozporządzenie udziałem w przedmiocie należącym do spadku, która została zawarta przez upadłego po ogłoszeniu upadłości.

Wyłączenie spadku z masy upadłości

Przepisy ustawy przewidują również ochronę masy upadłości na wypadek, gdyby wejście spadku do tej masy było niekorzystne dla postępowania upadłościowego. Chodzi tu w szczególności o sytuacje, w których składniki majątkowe wchodzące w skład spadku są wątpliwe co do istnienia lub możliwości ich wykorzystania albo trudno zbywalne. Możliwe jest także wyłączenie poszczególnych składników majątkowych pochodzących ze spadku. W takim przypadku sędzia-komisarz może wydać postanowienie o wyłączeniu spadku z masy upadłości.

Skutkiem wyłączenia spadku z masy upadłości jest jego przesunięcie do majątku osobistego upadłego. W tym przypadku oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku składa spadkobierca. Termin do jego złożenia zaczyna biec od chwili uprawomocnienia się postanowienia o wyłączeniu.

Postępowanie sanacyjne

Przedstawione wyżej zasady znajdują również zastosowanie na gruncie prawa restrukturyzacyjnego w toku postępowania sanacyjnego. Wyjątek stanowią regulacje o wyłączeniu spadku z masy upadłości, które nie zostały przewidziane w przepisach o postępowaniu sanacyjnym.

Pozostałe trzy postępowania restrukturyzacyjne nie oddziałują na dziedziczenie dłużnika.

Podsumowanie

W postępowaniu upadłościowym i sanacyjnym dłużnik nie ma zasadniczo wpływu na sposób przyjęcia spadku. Nabyty przez dłużnika spadek z mocy prawa wchodzi do masy upadłości lub masy sanacyjnej. Rozwiązanie to służy zgromadzeniu i zabezpieczeniu środków majątkowych celem zaspokojenia wierzycieli dłużnika w jak najwyższym stopniu.

Autor: Paweł Stanek

CONSULTANT / LEGAL DEPARTMENT

pawel.stanek@olesinski.com

Zaproponuj znajomym
Brak komentarzy.

skomentuj