Co w Prawie Piszczy | Wpływ postępowania upadłościowego na inne postępowania
8110
post-template-default,single,single-post,postid-8110,single-format-standard,cookies-not-set,ajax_fade,page_not_loaded,,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.4,vc_responsive

Wpływ postępowania upadłościowego na inne postępowania

Firmy wielokrotnie spotykają się z sytuacją, w której czy to jeszcze przed wszczęciem postępowania sądowego zmierzającego do zasądzenia dochodzonych roszczeń, czy już w trakcie jego trwania dowiadują się, że pozwany kontrahent został postawiony w stan upadłości Dlatego chcemy przybliżyć Państwu zagadnienia związane z wpływem ogłoszenia upadłości na możliwość wszczęcia oraz kontynuowania innych postępowań sądowych.

Procesowe skutki ogłoszenia upadłości

Wedle ogólnej zasady po ogłoszeniu upadłości wszystkie postępowania sądowe, administracyjne, sądowoadministracyjne oraz toczące się przed sądami polubownymi dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka bądź przeciwko niemu. Natomiast, jeżeli omawiane postępowania zostały wszczęte jeszcze przed dniem ogłoszenia upadłości, z dniem wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości zachodzi przesłanka do zawieszenia ich z urzędu przez sąd. Ma to na celu umożliwienie syndykowi wstąpienia do toczącego się postępowania. Po przystąpieniu syndyka do postępowania jest ono podejmowane i w dalszym ciągu prowadzone.

Kto występuje jako strona postępowania

Na skutek ogłoszenia upadłości podmiot w upadłości traci legitymację formalną do występowania w toku wskazanych postępowań. Wstąpienie syndyka na miejsce upadłego następuje w każdym przypadku, niezależnie od m. in. charakteru dochodzonego roszczenia, czy pozycji procesowej stron.

W toku wspomnianych postępowań zamiast upadłego występuje syndyk, który działa w imieniu własnym, ale na rachunek upadłego. Upadły przestaje być uprawniony do podejmowania jakichkolwiek czynności procesowych. Zatem to syndyk będzie de facto dysponentem procesu. Od jego decyzji będzie zależało np. cofnięcie pozwu lub zawarcie ugody.

Powyższa zasada nie ma zastosowania do postępowań w sprawach o należne od upadłego alimenty oraz renty z tytułu odpowiedzialności za uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia albo utratę żywiciela oraz z tytułu zamiany uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę.

Które postępowania dotyczą masy upadłości

W omawianym zakresie istotne jest to, czy konkretne postępowanie dotyczy masy upadłości. Najprościej mówiąc, postępowanie dotyczy masy upadłości wówczas, gdy jego wynik może wywrzeć wpływ na jej stan. Powyższa wskazówka nie zawsze jednak będzie wystarczająca, aby ustalić w sposób precyzyjny właściwy tryb dochodzenia roszczenia.

W przypadku, gdy wierzyciel zamierza dochodzić roszczeń od podmiotu w upadłości, musi wziąć pod uwagę także moment powstania zobowiązania. Powszechnie w orzecznictwie sądów wyróżnia się tzw. wierzytelności do upadłego (co do zasady powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości na skutek czynności upadłego) oraz wierzytelności do masy upadłości (co do zasady powstałe po dniu ogłoszenia upadłości i związane z czynnościami syndyka). Pierwsze z nich mogą być dochodzone wyłącznie w ramach specjalnej procedury – zgłoszenia wierzytelności do masy upadłości. W stosunku do drugich natomiast otwarta jest możliwość dochodzenia ich na drodze omawianych postępowań.

Upadły jako strona postępowania

Nie można również zapominać, że ogłoszenie upadłości nie skutkuje pozbawieniem upadłego możliwości ochrony przysługujących mu praw, w tym dochodzenia ich na drodze odpowiednich postępowań. Warunkiem wszczęcia przez upadłego któregokolwiek z omawianych postępowań jest jednak to, by jego przedmiotem nie była sprawa dotycząca masy upadłości. Przykładowo upadły będzie uprawniony do dochodzenia roszczeń niemajątkowych wynikających z naruszenia jego dóbr osobistych.

Kiedy można wytoczyć powództwo przeciwko syndykowi

Wierzyciel może wystąpić przeciwko syndykowi z pozwem dotyczącym roszczenia, które nie podlega zgłoszeniu w toku postępowania upadłościowego i uznaniu na liście wierzytelności. Najczęściej będą to przypadki dochodzenia roszczeń wynikających z umów zawartych uprzednio przez upadłego a kontynuowanych przez syndyka, bądź też umów, które zostały zawarte po ogłoszeniu upadłości przez syndyka (np. umowy najmu lokalu, leasingu, obsługi administracyjno-biurowej itp.).

 Kiedy syndyk jest uprawniony do wszczęcia postępowania

Należy mieć świadomość, że także wierzytelności przysługujące podmiotowi postawionemu w stan upadłości mogą być dochodzone na drodze postępowania sądowego. Ogłoszenie upadłości wierzyciela nie skutkuje umorzeniem zobowiązań jego dłużnika. Uprawnionym do wytoczenia powództwa o takie roszczenie jest syndyk. Zadaniem syndyka jest możliwie maksymalne spieniężenie  substratu majątkowego masy upadłości. Jeżeli zatem syndyk, zapoznając się z dokumentacją upadłego, poweźmie wiadomość o nieuregulowanym zadłużeniu, najprawdopodobniej podejmie odpowiednie działania zmierzające do wyegzekwowania należności. W przeciwnym wypadku naraziłby się na zarzut zaniechania działań, które zmierzają do wypełnienia celu postępowania upadłościowego – likwidacji masy upadłości i możliwie maksymalnej spłaty zobowiązań wierzycieli.

Podsumowanie

Jak widać, ogłoszenie upadłości kontrahenta nie pozbawia jeszcze wierzyciela możności dochodzenia jego praw na drodze postępowania sądowego, administracyjnego czy sądowoadministracyjnego. Istotne jest jednakże dokonanie właściwej oceny skutków procesowych, jakie pociągają za sobą powyższe okoliczności. Będzie ona bowiem niejednokrotnie przesądzać o konieczności zmiany pierwotnie przyjętej strategii dochodzenia roszczenia po to, by nie narazić się na zarzut np. błędnego trybu dochodzenia roszczenia, pozwania podmiotu, który nie ma legitymacji oraz uniknąć związanych z powyższym dodatkowych kosztów.

W ramach kolejnego artykułu przedstawimy, jakie są konsekwencje otwarcia poszczególnych postępowań restrukturyzacyjnych na możliwość wszczęcia i kontynuowania innych postępowań.

Autor: Zbigniew Drabik

CONSULTANT / LEGAL DEPARTMENT

zbigniew.drabik@olesinski.com

Zaproponuj znajomym
Brak komentarzy.

skomentuj