Co w Prawie Piszczy | Należyta staranność kluczem do bezpieczeństwa
8155
post-template-default,single,single-post,postid-8155,single-format-standard,cookies-not-set,ajax_fade,page_not_loaded,,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.4,vc_responsive

Należyta staranność kluczem do bezpieczeństwa

Zgodnie z projektem ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych, spółka może zostać pociągnięta do odpowiedzialności w przypadku, gdy dojdzie do popełnienia przestępstwa lub przestępstwa skarbowego:

  • przez organ podmiotu zbiorowego lub jego członków w związku z działalnością spółki,
  • pozostającego w bezpośrednim związku z działalnością spółki, jeżeli zostało popełnione przez:
    – osobę uprawnioną do reprezentacji, podejmowania decyzji lub sprawowania nadzoru,
    – osobę dopuszczoną do działania w strukturach spółki – wskutek nadużycia uprawnień,
    – pracownika spółki, w związku ze świadczeniem pracy.
  • z którego spółka osiągnęła korzyść majątkową (chociażby pośrednio) popełnionego przez kontrahenta lub jego pracownika, jeśli czyn ten pozostaje w związku z wykonaniem umowy zawartej ze spółką oraz jeżeli osoby w strukturze spółki mogły się dowiedzieć, że będą oni usiłowali popełnić lub popełnili przestępstwo, albo jeżeli wiedzieli o nieprawidłowościach w organizacji kontrahenta.

 

Warunkiem przypisania spółce odpowiedzialności będzie wykazanie co najmniej braku należytej staranności ze strony podmiotu zbiorowego w wyborze osoby (sprawcy przestępstwa), która działała w imieniu podmiotu zbiorowego lub w wykonaniu umowy z nim zawartej bądź winy w nadzorze nad tą osobą. Może ono zostać przypisane również w przypadku istnienia nieprawidłowości w organizacji działalności podmiotu zbiorowego, która ułatwiła lub umożliwiła popełnienie przestępstwa (tzw. „winy w organizacji”).

Ustawa nie wskazuje, jak należy rozumieć należytą staranność, chociaż od tego, czy jej dochowano w konkretnym przypadku może zależeć czy i jaka sankcja karna zostanie zastosowana wobec spółki.

Co istotne, ciężar dowodu zachowania należytej staranności spoczywać będzie na podmiocie zbiorowym to właśnie spółka będzie musiała wykazać, że mimo popełnienia przestępstwa w zakresie prowadzonej przez nią działalności, dochowano reguł ostrożności wymaganych w danych okolicznościach. Takie dowodzenie może być o tyle trudne, że ustawa nie wprowadza wprost listy dokumentów (procedur, wytycznych) czy konkretnych działań, których podjęcie zapewni zwolnienie z odpowiedzialności przedsiębiorcy.

Kluczem do zwiększenia bezpieczeństwa nie tylko spółki, ale i jej menedżerów jest zatem wdrożenie efektywnych mechanizmów zarządzania, w tym m.in. zapobiegania nieprawidłowościom oraz odpowiedniej reakcji na nie.

Podmiot zbiorowy będzie mógł zwolnić się z odpowiedzialności za „winę w organizacji”, jeśli wykaże, że w spółce m.in.:

  • określono zakres odpowiedzialności organów podmiotu zbiorowego, jego komórek organizacyjnych, pracowników lub osób uprawnionych do działania w jego imieniu lub interesie (nie dotyczy mikroprzedsiębiorców);
  • zostały określone zasady postępowania na wypadek zagrożenia popełnienia czynu zabronionego lub skutków niezachowania reguł ostrożności (nie dotyczy mikroprzedsiębiorców);
  • została określona osoba (compliance oficer) lub komórka organizacyjna, nadzorująca przestrzeganie przepisów i zasad regulujących działalność podmiotu, który jest co najmniej średnim przedsiębiorcą;
  • organ podmiotu lub osoba uprawniona do jego reprezentacji, podejmowania w jego imieniu decyzji lub sprawowania nadzoru, w związku z działaniem w interesie lub na rzecz tego podmiotu, nie wiedział i przy zachowaniu należytej staranności nie mógł się dowiedzieć o nieprawidłowości w organizacji, która ułatwiła lub umożliwiła popełnienie czynu zabronionego.

Dodatkowo zabezpieczenie przedsiębiorstwa przed odpowiedzialnością powinno polegać również na kompleksowym zabezpieczeniu procesu rekrutacyjnego i ocen okresowych pracowników oraz wprowadzeniu mechanizmów wyboru kontrahentów i nadzoru nad nimi (z perspektywy możliwości przypisania „winy w wyborze” oraz „winy w nadzorze”).

Same procedury jednak to nie wszystko – aby ich wykonywanie było skuteczne, spółka powinna również przeprowadzać cykliczne działania informacyjno-szkoleniowe w zakresie stosowania wypracowanych mechanizmów.

W praktyce przygotowanie do wymogów ustawy wymagać może wdrożenia kompleksowego systemu compliance (jeżeli spółka takiego nie posiada) lub przeprowadzenia audytu obecnie obowiązujących procedur i dostosowania ich do wymogów ustawy.

Autor: Anna Łużniak

SENIOR CONSULTANT / ATTORNEY AT LAW

anna.luzniak@olesinski.com

Autor: Justyna Papież

CONSULTANT / LEGAL DEPARTMENT

justyna.papiez@olesinski.com

Zaproponuj znajomym
Brak komentarzy.

skomentuj