Co w Prawie Piszczy | Zakończenie postępowania upadłościowego i restrukturyzacyjnego
8237
post-template-default,single,single-post,postid-8237,single-format-standard,cookies-not-set,ajax_fade,page_not_loaded,,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.4,vc_responsive

Zakończenie postępowania upadłościowego i restrukturyzacyjnego

Postępowania upadłościowe i restrukturyzacyjne często są procesami rozległymi i długotrwałym. Zgodnie z najnowszym rankingiem Banku Światowego „Doing Business 2019”[1], średni czas trwania postępowania upadłościowego wynosi 3 lata. Oczywiście czas ten zależny jest od wielu czynników wynikłych w toku postępowania, które równocześnie wpływają na sposób jego zakończenia. Ustawy określają jego możliwe scenariusze, o których szerzej piszemy w dzisiejszym artykule.

Prawo upadłościowe

Sposoby zakończenia

Najbardziej pożądanym sposobem zakończenia postępowania upadłościowego jest zaspokojenie wszystkich wierzycieli upadłego. Oczywiście osiągnięcie takiego efektu w praktyce jest trudne i bardzo rzadkie, bowiem wymaga stanu nadwyżki masy upadłości nad zobowiązaniami upadłego. Jak pokazuje tymczasem praktyka, po procedury upadłościowe sięgają dłużnicy, których sytuacja majątkowa jest na tyle skomplikowana, że nie pozwala na pełne zaspokojenie wszystkich wierzycieli.

Niemożność spłacenia wszystkich należności nie stanowi jednocześnie przeszkody do ustalenia przez syndyka planu podziału, którego ostateczne wykonanie również prowadzi do zakończenia postępowania upadłościowego.

Obok wskazanych wyżej, merytorycznych sposobów zakończenia postępowania upadłościowego, w jego toku mogą również pojawić się przeszkody do jego dalszego prowadzenia, które spowodują konieczność umorzenia postępowania przez sąd. Przyczyną takiego działania może być:

  • sytuacja, w której majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na pokrycie kosztów postępowania
  • wspólny wniosek wszystkich wierzycieli o umorzenie postępowania.

 

Skutki zakończenia

Wspólnymi skutkami, zarówno dla merytorycznego zakończenia, jak i umorzenia postępowania upadłościowego są:

  • możliwość wykreślenia wpisów dot. upadłości z rejestrów (np. księgi wieczystej i KRS),
  • odzyskanie przez dłużnika prawa zarządzania swoim majątkiem,
  • umorzenie postępowań o uznanie za bezskuteczną czynności dokonanej przez upadłego ze szkodą dla wierzycieli.

Merytoryczne zakończenie postępowania upadłościowego skutkuje również najczęściej wykreśleniem dłużnika będącego przedsiębiorcą z odpowiedniego rejestru (KRS, CEIDG). Dodatkowo, jeśli jest on osobą fizyczną (ale nie konsumentem), istnieje możliwość złożenia przez niego wniosku o ustalenia planu spłaty wierzycieli i umorzenie pozostałej części zobowiązań, które nie zostały zaspokojone w postępowaniu upadłościowym.

Zakończenie postępowania upadłościowego nie musi w każdym przypadku wiązać się z rozwiązaniem przedsiębiorstwa dłużnika i wykreśleniem z rejestru. Pełne zaspokojenie wierzycieli daje dłużnikowi całkowitą swobodę w zakresie dalszego prowadzenia przedsiębiorstwa.

Jednocześnie wierzyciele, których roszczenia nie zostały w całości zaspokojone lub umorzone, mają otwartą drogę do skorzystania z innych, dopuszczalnych przez prawo metod egzekucji należności. Naczelną pozycję zajmuje tu skierowanie roszczenia do byłych członków zarządu spółek kapitałowych, którzy ponoszą subsydiarną odpowiedzialność za zobowiązania nieistniejącej już spółki (w wyniku wykreślenia z rejestru).

Z drugiej strony, w wyniku umorzenia postępowania upadłościowego przedsiębiorstwo dłużnika nie zostaje rozwiązane, nie ma możliwości umorzenia zobowiązań upadłego, a wierzyciele mogą egzekwować swoje należności na zasadach ogólnych.

Prawo restrukturyzacyjne

Sposoby zakończenia

Zakończenie postępowania restrukturyzacyjnego ściśle wiąże się z układem, którego zawarcie przez dłużnika z wierzycielami jest jednym z głównych celów postępowania. Układ musi zostać przyjęty przez zgromadzenie wierzycieli, a następnie zatwierdzony przez sąd. Uprawomocnienie się postanowienia o zatwierdzeniu układu jest równoznaczne z zakończeniem postępowania restrukturyzacyjnego. Z drugiej strony, taki sam skutek następuje w sytuacji, gdy układ nie zostanie zatwierdzony przez sąd, co niweczy dalszy tok postępowania restrukturyzacyjnego.

Dodatkowo ustawa precyzyjnie określa, w jakich sytuacjach dochodzi do umorzenia postępowania. I tak, sąd umorzy postępowanie, jeżeli:

  • prowadzenie postępowania zmierzałoby do pokrzywdzenia wierzycieli,
  • dłużnik wniósł o umorzenie postępowania i zezwoliła na to rada wierzycieli,
  • układ nie został przyjęty,
  • uprawomocniło się postanowienie o ogłoszeniu upadłości dłużnika.

 

Przyczyną umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego może być również nienależyte działanie dłużnika, który swoim zachowaniem wskazuje, że układ nie zostanie wykonany bądź nie stosuje się do poleceń sędziego-komisarza. Brak środków wystarczających na zaspokojenie kosztów postępowania lub zobowiązań, które nie mogą zostać objęte układem, również stanowi przyczynę umorzenie postępowania.

Skutki zakończenia

Podstawowym celem restrukturyzacji jest kontynuacja działalności dłużnika, zatem nie dochodzi tutaj do likwidacji przedsiębiorstwa. Prawomocne zatwierdzenie układu oznacza, że nie ma potrzeby podejmowania żadnych dalszych czynności poza przystąpieniem do wykonania układu przez dłużnika. Z kolei, gdy układ nie został przyjęty lub postępowanie restrukturyzacyjne zostało umorzone, wierzyciele mają otwartą drogę do egzekucji na zasadach ogólnych. W takiej sytuacji najlepszą opcją dla dłużnika wydaje się próba restrukturyzacji na innych zasadach lub sięgnięcie po procedury upadłościowe.

Zakończenie postępowań restrukturyzacyjnych lub upadłościowych to istotny moment zarówno dla dłużnika, jak i dla wierzycieli. Dłużnik z zasady odzyskuje możliwość samodzielnego zarządzania przedsiębiorstwem (o ile upadłość nie skutkuje wykreśleniem podmiotu z rejestru), wierzyciele natomiast liczyć mogą na uzyskanie oczekiwanego zaspokojenia. Warto jednak pamiętać, że sprawne przeprowadzenie postępowań i ich szybkie zakończenie wymaga współpracy po stronie wszystkich uczestników postępowań. Tak jak dłużnik zatem powinien mieć świadomość konieczności szybkiej reakcji w sytuacji problemów finansowych, tak wierzyciele i inni uczestnicy powinni zdobyć się na kooperację. Taki kierunek działań pozwoli na sprawniejszą finalizację postępowań.

[1]Doing Bussiness 2019. Training for Reform – A World Bank Group Flagship Report, http://www.worldbank.org/content/dam/doingBusiness/media/Annual-Reports/English/DB2019-report_web-version.pdf

Autor: Paweł Stanek

CONSULTANT / LEGAL DEPARTMENT

pawel.stanek@olesinski.com

Zaproponuj znajomym
Brak komentarzy.

skomentuj