Co w Prawie Piszczy | Akcyjne programy motywacyjne w rozumieniu ustawy o PIT
8472
post-template-default,single,single-post,postid-8472,single-format-standard,cookies-not-set,ajax_fade,page_not_loaded,,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.4,vc_responsive

Akcyjne programy motywacyjne w rozumieniu ustawy o PIT

W poprzednim artykule Konstrukcje programów motywacyjnych w spółkach akcyjnych a ich skutki podatkowe przed i po nowelizacji ustawy o PIT z 2018 r. wskazaliśmy, na jakich zasadach i w oparciu o jakie instrumenty tworzono do tej pory programy motywacyjne oraz jak kształtowało się to na przestrzeni ostatnich lat w związku ze zmieniającym się prawem oraz podejściem fiskusa.

Do końca 2017 r. ustawa o PIT nie zawierała definicji programu motywacyjnego, co oczywiście nie oznaczało, że programy motywacyjne do tego czasu nie funkcjonowały. Wręcz przeciwnie – w praktyce ich tworzenie było wówczas bardziej elastyczne, bowiem można było to robić w oparciu o różne instrumenty, rozliczenie pieniężne, korzystając przy tym z preferencyjnego opodatkowania.

Obecnie, za sprawą nowelizacji ustawy o PIT, która weszła w życie 1 stycznia 2018 r., dla skorzystania z preferencyjnego opodatkowania, tj. odroczenia opodatkowania do momentu zbycia akcji, kluczowe jest spełnienie kryteriów przewidzianych dla programu motywacyjnego.

Jakie przesłanki należy spełnić? Czy trzeba spełnić je wszystkie i jakie mogą być skutki niespełnienia chociażby jednej cechy wskazanej w ustawie o PIT? – o tym poniżej.

 

Kluczowe spełnienie przesłanek

Definicja programu motywacyjnego wprowadzona w 2018 r. nakreśla ramy funkcjonowania programu, jednak skorzystanie z preferencyjnego opodatkowania wymaga spełnienia wszystkich przesłanek ustawowych, w tym m.in.:

  • program powinien być utworzony na podstawie uchwały Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy (dalej: WZA),
  • uczestnikiem programu powinna być osoba, która otrzymuje od organizatora świadczenia z tytułu umowy o pracę lub działalności wykonywanej osobiście (np. z tytułu kontraktu menadżerskiego);
  • w wyniku realizacji programu uczestnik nabywa prawo do faktycznego objęcia lub nabycia akcji bezpośrednio lub w wyniku realizacji praw z pochodnych instrumentów finansowych, praw pochodnych lub innych praw majątkowych.

 

Pojawia się jednak wiele wątpliwości co do uznania niektórych programów za zgodne z definicją ustawową, m.in., jeśli program skonstruowany jest w oparciu o warranty subskrypcyjne czy obligacje zamienne (inne prawa majątkowe dające uprawnienie do objęcia akcji). Co, jeśli w tworzeniu programu udział brały także inne organy spółki poza WZA? Co, jeśli część uczestników programu to osoby świadczące na rzecz spółki usługi w ramach własnej działalności gospodarczej?

 

Jeśli program nie spełnia przesłanek…

Konsekwencje braku spełnienia którejś z przesłanek ustawowych mogą być poważne. Jeśli organ podatkowy uzna, że konstrukcja programu nie mieści się w definicji z ustawy o PIT, preferencyjne zasady nie będą mogły mieć zastosowania.

Organy podatkowe w większości interpretacji (wydawanych zarówno przed, jak i po wejściu w życie nowelizacji) w zakresie transakcji na akcjach, co do których nie może być zastosowane preferencyjne opodatkowanie, uznają, że nabycie/objęcie akcji nieodpłatnie lub po cenie niższej niż rynkowa stanowi (częściowo) nieodpłatne świadczenie, a więc może skutkować nawet opodatkowaniem według stawki 32%. Natomiast zbycie tych akcji będzie przychodem z kapitałów pieniężnych, opodatkowanym stawką 19%.

Ze względu na to, że przepisy wprowadzające definicję programu motywacyjnego są stosunkowo nowe, nie da się jednoznacznie określić, czy spełnienie przesłanek ustawowych programu motywacyjnego będzie przez organy i sądy rozpatrywane rygorystycznie czy elastycznie. Wydane dotąd interpretacje podatkowe pozytywnie rozstrzygają sprawy dotyczące programów spełniających wszystkie przesłanki ustawowe (program modelowy – spółka polska, pracownicy, uchwała WZA, bezpośrednie nabycie akcji), jednak różnie – czasem bardzo rygorystycznie – podchodzą do programów, w których spełnienie którejkolwiek z przesłanek jest, zdaniem organu, wątpliwe. Orzeczeń sądów jest dotąd niewiele, więc na wyłonienie się linii orzeczniczej w tym zakresie trzeba będzie jeszcze zaczekać.

 

 

Programy motywacyjny – podatkowa korzyść dla spółki?

Poza bezpośrednimi skutkami podatkowymi programów motywacyjnych, dodatkową kwestią związaną z ich wdrażaniem jest potencjalny obowiązek raportowania schematu podatkowego, zgodnie ze znowelizowanymi przepisami Ordynacji podatkowej.

Co prawda korzyść z zastosowania preferencyjnego opodatkowania dochodów z programów motywacyjnych wystąpi przede wszystkim po stronie uczestników (którzy w większości przypadków nie będą uznani za kwalifikowanych korzystających), jednak objaśnienia Ministra Finansów wskazują, że korzystającym może być też płatnik, który uzyskuje korzyść podatkową polegającą na braku obowiązku pobrania podatku.

Może się więc okazać, że preferencyjne opodatkowanie, kwalifikujące przychody z programu do źródła kapitały pieniężne i tym samym zdejmujące ze spółki obowiązki płatnika, spowoduje, że spółka będzie musiała zaraportować organowi także o wdrożeniu programu motywacyjnego. Ze względu jednak na różnorodność konstrukcji takich programów, każdy przypadek powinien być pod tym kątem rozpatrywany indywidualnie.

 

Więcej informacji o bieżących kierunkach interpretacyjnych organów podatkowych oraz wydanych dotąd wyrokach sądów administracyjnych w zakresie opodatkowania programów motywacyjnych przedstawimy w kolejnych wpisach.

Autor: Maja Kapiczowska

SENIOR CONSULTANT/ LEGAL DEPARTMENT

maja.kapiczowska@olesinski.com

Autor: Paulina Miałkowska

CONSULTANT / LEGAL DEPARTMENT

paulina.mialkowska@olesinski.com

Zaproponuj znajomym
Brak komentarzy.

skomentuj