Co w Prawie Piszczy | Koronawirus – najczęstsze wątpliwości pracodawców
8893
post-template-default,single,single-post,postid-8893,single-format-standard,cookies-not-set,ajax_fade,page_not_loaded,,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.4,vc_responsive

Koronawirus – najczęstsze wątpliwości pracodawców

Napływające z całego świata informacje o koronawirusie budzą coraz większy niepokój wśród polskich przedsiębiorców. W celu zapobiegania rozprzestrzenieniu choroby, w Chinach zamyka się fabryki i inne duże zakłady pracy. W Polsce na ten moment nie odnotowano jeszcze przypadku zachorowania na koronawirusa, ale czy polscy pracodawcy mogą podjąć szczególne działania w związku z zagrożeniem?

O wybranych uprawnieniach pracodawców pisaliśmy już w naszym newsletterze. Poniżej przyjrzymy się dokładniej kilku kluczowym kwestiom – zatem jakie prawa, a jakie obowiązki mają pracodawcy w obliczu ryzyka epidemii w Polsce?

Co zrobić, gdy podejrzewam, że pracownik jest chory?

Przepisy Kodeksu pracy wskazują, że pracodawca może skierować pracownika na trzy podstawowe rodzaje badań: na badania wstępne, badania okresowe i profilaktyczne. Żadne z tych badań nie umożliwia więc pracodawcy bieżącej weryfikacji zdrowia pracownika, na co wskazywał także Główny Inspektorat Sanitarny. Nagłe objawy zachorowania mogłyby ewentualnie uzasadniać próbę podważenia posiadanego przez pracownika orzeczenia o zdolności do pracy i w takim przypadku można by rozważyć doraźne skierowanie na dodatkowe badania. Nie jest to jednak standardowe działanie, które pracodawca może stosować na szeroką skalę.

W przypadku wystąpienia u pracownika objawów chorobowych należy każdorazowo ocenić, czy skierowanie pracownika na badania kontrolne z uwagi m.in. na obowiązek zapewnienia przez pracodawcę bezpiecznych i higienicznych warunków pracy jest uzasadnione.

Nie ma również żadnych przeszkód, aby w przypadku objawów choroby, pracodawca zachęcał pracownika do samodzielnej weryfikacji stanu zdrowia np. poprzez umożliwienie dobrowolnego skorzystania z dodatkowych badań w ramach rozszerzonych pakietów opieki medycznej funkcjonujących w firmie.

Żądanie informacji o miejscu urlopu

Pracodawca nie jest formalnie uprawniony do pozyskiwania informacji o miejscu pobytu pracownika lub prewencyjnej odmowy udzielenia urlopu, gdy dowie się, że pracownik wybiera się do miejsc, gdzie stwierdzono występowanie koronawirusa. Nieudzielenie lub odwołanie pracownika z urlopu może być spowodowane tylko względami organizacji pracy, a nie obawą wystąpienia zachorowania. Oczywiście nic nie stoi przeszkodzie, żeby pracodawca monitorował informacje o krajach szczególnie zagrożonych lub dotkniętych koronawirusem i sygnalizował pracownikom potencjalne zagrożenia i ryzyka związane z podróżowaniem do takich miejsc.

Czy mogę nakazać przedłużenie urlopu pracownikowi?

Zdarza się, że pracownicy samodzielnie (np. w ramach urlopu wypoczynkowego) przebywają w obszarach największego zagrożenia koronawirusem np. w Chinach. Często pojawiająca się wątpliwość dotyczy możliwości przedłużenia w takich przepadkach urlopu pracownikowi bądź podjęcia innych działań w celu odseparowania go od współpracowników.

Aktualna sytuacja zagrożenia epidemiologicznego nie wpływa istotnie na podstawowe zasady prawa pracy. Pracodawca nie może wymusić na pracowniku wzięcia urlopu wypoczynkowego. Potencjalnie możliwość polecenia wykorzystania urlopu w określonym terminie pojawia się wyłącznie w okresie wypowiedzenia umowy o pracę oraz w przypadku zaległego urlopu. Tym samym w przypadku chęci przedłużenia urlopu po powrocie np. z Chin, ewentualny urlop musi zostać uzgodniony z pracownikiem.

Czy zatem pracodawca ma możliwość legalnego „odseparowania” pracownika? Dla niektórych stanowisk pracy rozwiązaniem może okazać się praca w trybie „home office”. Aby zminimalizować ryzyko rozprzestrzenienia się choroby w zakładzie pracy, pracownikowi wracającemu z podróży (w szczególności z terenów objętych największym ryzykiem zachorowań) można zaproponować pracę w trybie „home office”. Nie jest to jednak rozwiązanie, które może być stosowane „automatycznie”. Przykładowo trudno wyobrazić sobie pracę w trybie „home office” np. pracowników produkcyjnych.

Zagraniczna podróż służbowa

Kolejnym problemem, z którym mierzą się pracodawcy jest kwestia podróży służbowych za granicę.

Tu ponownie należy wrócić do ogólnych zasad prawa pracy – skierowanie pracownika w zagraniczną podróż jest poleceniem służbowym, które pracownik powinien wykonać jako swój podstawowy obowiązek pracowniczy. Zgoda pracownika na podróż służbową wymagana jest tylko w określonych przepisami przypadkach. Odmowa udziału pracownika w zagranicznej podróży służbowej jest więc co do zasady nieuzasadniona.

Natomiast w wyjątkowych okolicznościach, zwłaszcza w obliczu podróży do miejsca, co do którego stwierdzony został stan szczególnego zagrożenia koronawirusem, pracownik może powołać się na prawo do powstrzymania się od wykonywania pracy w sytuacji zagrażającej jego życiu i zdrowiu. Jest to jednak sytuacja wyjątkowa, która powinna być oceniana indywidualnie.

W tym kontekście dobrym pomysłem może być wykupienie przez pracodawcę dodatkowego ubezpieczenia dla pracownika – w celu pokrycia z niego ewentualnych kosztów leczenia pracownika za granicą.

Działania profilaktyczne

Niezależnie od realnego zagrożenia chorobą, pracodawca może wdrożyć w zakładzie pracy działania profilaktyczne. Mogą one polegać między innymi na wprowadzeniu procedur zwiększających higienę – na przykład poprzez udostępnianie środków do dezynfekcji czy maseczek ochronnych wszystkim pracownikom, a nawet dostawcom czy innym osobom wchodzącym na teren przedsiębiorcy.

Pracodawca może także przeprowadzić kampanię informacyjną, która zwiększy świadomość pracowników w zakresie higieny oraz skutecznego zwalczania choroby. Przydatne mogą się okazać infografiki udostępniane między innymi przez Główny Inspektorat Sanitarny.

Podkreślamy, że na chwilę obecną, wobec braku szczególnych wytycznych ze strony służb sanitarnych lub innych podmiotów państwowych – są to działania fakultatywne, świadczące o wysokich standardach przestrzeganych przez pracodawcę w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

***

Opisane powyżej zasady dotyczą wszystkich chorób zakaźnych.  Mogą więc mieć zastosowanie również w przypadku zwiększonej liczby zachorowań na grypę lub w innych, szczególnych sytuacjach.

Autor: Katarzyna Roszyk

CONSULTANT
DZIAŁ PRAWNY

katarzyna.roszyk@olesinski.com

Autor: Katarzyna Jarczyk

SENIOR CONSULTANT
DZIAŁ PRAWNY

katarzyna.jarczyk@olesinski.com

Zaproponuj znajomym
Brak komentarzy.

skomentuj