[AKTUALIZACJA] Nowe ograniczenia w działalności obiektów handlowych

6 listopada 2020 roku, w godzinach wieczornych, w dzienniku ustaw ogłoszone zostało rozporządzenie Rady Ministrów, zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Wprowadzono ograniczenia w działalności obiektów handlowych, w tym w szczególności galerii i parków handlowych. Zmiany weszły w życie już 7 listopada 2020 roku.

Ostateczne brzmienie rozporządzenia różni się od opublikowanego wcześniej projektu – wersja ogłoszona w dzienniku ustaw rozciągnęła zakaz prowadzenia handlu detalicznego także na sklepy meblowe.

Częściowe zamknięcie galerii i parków handlowych – kogo ominie zakaz handlu?

Rada Ministrów postanowiła zakazać handlu detalicznego w obiektach handlowych o powierzchni sprzedaży lub świadczenia usług powyżej 2000 m2.

Rozporządzenie przewiduje szereg odstępstw od ogólnego zakazu handlu detalicznego w wyżej wymienionych obiektach. Zakazem nie zostaną objęte sklepy, których przeważająca działalność polega m.in. na sprzedaży:

  • żywności,
  • produktów kosmetycznych,
  • artykułów toaletowych,
  • środków czystości,
  • produktów leczniczych, wyrobów medycznych,
  • produktów spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
  • gazet lub książek,
  • artykułów budowlanych lub remontowych,
  • artykułów dla zwierząt domowych,
  • usług telekomunikacyjnych,
  • części i akcesoriów do pojazdów lub motocykli,
  • paliw.

Jeżeli natomiast chodzi o usługi, dopuszczone będzie prowadzenie działalności, która w przeważającej części koncentruje się na usługach:

  • związanych z fryzjerstwem i zabiegami kosmetycznymi,
  • optycznych,
  • medycznych,
  • bankowych,
  • pocztowych, logistycznych oraz polegających na wydawaniu i odbieraniu przesyłek,
  • ubezpieczeniowych,
  • naprawy pojazdów,
  • myjni samochodowych,
  • ślusarskich, krawieckich, szewskich, pralniczych,
  • gastronomicznych,
  • handlu detalicznego/ działalności usługowej na wyspach handlowych.

Według rozporządzenia, wszystkie pozostałe sklepy i punkty usługowe w galeriach i parkach handlowych pozostaną zamknięte do 29 listopada 2020 roku, bo – według rozporządzenia – to do tego dnia obowiązywać mają ograniczenia. Okres obowiązywania ograniczeń może zostać przez Rząd zarówno skrócony, jak i przedłużony. Zmiany dotyczą zarówno właścicieli, jak i najemców powierzchni handlowej lub usługowej.

Co ważne ograniczenia nie dotyczą sklepów w mniejszych obiektach handlowych, których łączna powierzchnia sprzedaży lub usług nie przekracza 2000 m2.

Maksymalna liczba osób w obiektach handlowych

Zmiany dotyczą także sposobu określania maksymalnej liczby osób w mniejszych obiektach handlowych i usługowych. Dotychczas w obiektach o powierzchni handlowej/usługowej nie większej niż 100 m2, liczba osób mogących jednocześnie przebywać sklepie uzależniona była od liczby stanowisk kasowych – maksymalnie 5 osób na jedno stanowisko kasowe.

Od soboty (7 listopada 2020 roku) zmieniło się kryterium obliczania maksymalnej liczby osób w obiektach handlowych/usługowych z powierzchnią poniżej 100 m2. Maksymalna liczba osób uzależniona jest od powierzchni sklepu, a nie od liczby stanowisk kasowych. Zgodnie z rozporządzeniem, w obiektach o powierzchni handlowej nie większej niż 100 m2 przebywać może nie więcej niż 1 osoba na 10 m2.

W obiektach o powierzchni większej niż 100 m2 ograniczenia nie uległy zmianie. Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w sklepie uzależniona jest nadal od powierzchni – maksymalnie 1 osoba na 15 m2.

Zmiany te obowiązywać mają „do odwołania”.

Zakaz prowadzenia działalności a opłaty za czynsz

Powrót przez rząd do zamknięcia galerii i parków handlowych sprawia, że ponownie pojawia się  problem czynszu najmu.  Do tych wynajmujących i najemców, których dotknął zakaz prowadzenia działalności, zastosowanie znajdą przepisy ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, a dokładnie art. 15 ze tej ustawy. Zgodnie z nim, w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia działalności wygasają wzajemne zobowiązania stron umowy najmu, dzierżawy lub innej podobnej, przez którą dochodzi do oddania do używania powierzchni handlowej. Jednak aby tak się stało, uprawniony do używania powierzchni (najemca lub dzierżawca) powinien złożyć udostępniającemu (wydzierżawiającemu lub wynajmującemu) bezwarunkową ofertę przedłużenia obowiązywania umowy o okres obowiązywania zakazu i następnych 6 miesięcy.

Jest to skomplikowana regulacja, mogąca powodować problemy praktyczne i budzić wątpliwości.

Warto zatem przeanalizować postanowienia obowiązujących strony umów najmu lub dzierżawy – już teraz mogą znajdować się w nich postanowienia odnoszące się do takich sytuacji, jak obecna. Jeżeli ich nie zawierają, a strony nie korzystają z wyżej opisanego mechanizmu z art. 15 ze, to nic nie stoi na przeszkodzie, aby zawarły porozumienie regulujące ich prawa i obowiązki w czasie „lockdownu”.  Z pewnością pozwoli to zapobiec ewentualnym sporom w przyszłości.

Jak widać, sytuacja jest dynamiczna i nie wiadomo, czy w najbliższym czasie nie zostaną przygotowane nowe regulacje oraz ograniczenia znajdujące zastosowanie do wynajmujących i najemców. Będziemy Państwa na bieżąco informować o kolejnych krokach rządu, a w przypadku pytań – zachęcamy do kontaktu.

Autor: Szymon Gancewski

ASSOCIATE DZIAŁ PRAWNY szymon.gancewski@olesinski.com