Globalny minimalny podatek już na horyzoncie unijnym

W ostatnim czasie Komisja Europejska przedstawiła projekt dyrektywy obejmującej tzw. globalny minimalny podatek. Nowe przepisy miałyby obowiązywać już od 1 stycznia 2023 r. Tym samym Komisja realizuje postulat OECD dotyczący reformy międzynarodowego prawa podatkowego.

Globalny minimalny podatek – tło projektu

Od dłuższego czasu na forum OECD toczyły się prace w zakresie opodatkowania koncernów technologicznych oraz wdrożenia globalnych zasad podatkowych. W październiku 2020 r. OECD opublikowała dwa projekty raportów dotyczących tzw. Filaru I i Filaru II. Mieliśmy możliwość zgłoszenia swoich uwag w procesie konsultacji pisemnych (o czym informowaliśmy na naszej stronie).

Ostatecznie w październiku 2021 r. blisko 140 państw (w tym Polska) w ramach OECD zadeklarowało chęć dalszych prac nad przygotowaniem nowych zasad międzynarodowego opodatkowania. W oświadczeniu zapowiedziano prace nad globalnym minimalnym podatkiem oraz nowymi zasadami alokacji dochodu do poszczególnych państw, w których działalność prowadzą duże korporacje korzystające z postępującej cyfryzacji.

Jak się okazuje powyższe oświadczenie było także punktem wyjścia do opublikowania projektu Dyrektywy KE odnoszącej się do Filaru II OECD, który zakłada wejście w życie globalnego minimalnego podatku.

Założenia Filaru II

Nowe rozwiązanie sprowadza się do wdrożenia minimalnej efektywnej stawki podatkowej w odniesieniu do globalnej działalności dużych grup międzynarodowych.

Obecny projekt zakłada, że jeśli dochód wygenerowany przez spółkę należącą do międzynarodowej grupy kapitałowej będzie efektywnie opodatkowany w danym państwie (unijnym lub pozaunijnym) poniżej 15%, to państwo członkowskie UE, w którym działalność prowadzi jednostka dominująca grupy, będzie mogło nałożyć podatek wyrównawczy (top-up tax).

Co to oznacza w praktyce? Jeśli zagraniczna grupa międzynarodowa za pomocą jednej ze swoich spółek w danym kraju płaci efektywny podatek dochodowy poniżej 15%, to jednostka dominująca w grupie dopłaci różnicę w kraju swojej siedziby.

Istotnym bezpiecznikiem tej propozycji jest to, że Filar II miałby zastosowanie do międzynarodowych grup kapitałowych, których łączne skonsolidowane przychody wyniosły co najmniej 750 mln EUR w skali roku.

Projekt dyrektywy określa także sposób egzekwowania zasad Filaru II w sytuacji, w której dana grupa ma siedzibę w państwie spoza UE, w którym nie wprowadzono globalnego minimalnego podatku.

Wpływ globalnego minimalnego podatku na zachęty inwestycyjne

Na pierwszy rzut oka największym rykoszetem dostaną państwa członkowskie UE, które szeroko wprowadzają zachęty podatkowe do podejmowania na ich terenie inwestycji.

W Polsce przykładem mogłaby być inwestycja w ramach PSI spółki, która jest córką spółki prawa niemieckiego. Przyjmijmy, że spółka-córka uzyskuje zwolnienie z podatku dochodowego od całości dochodu generowanego na terenie Polski. W takiej sytuacji spółka-matka w Niemczech zostałaby opodatkowana 15%-owym podatkiem. Przy takim modelu stosowanie zachęt podatkowych byłoby nieefektywne dla wielu państw członkowskich oraz podważałoby sens unijnej pomocy regionalnej.

W grudniu 2020 r., w toku konsultacji w ramach OECD, postulowaliśmy potrzebę wyłączenia spod globalnego minimalnego podatku przedsiębiorców (grup) prowadzących rzeczywistą działalność gospodarczą w Polsce i korzystających ze zwolnienia z podatku dochodowego w ramach PSI czy innych zachęt podatkowych. Wszystkie uwagi znajdują się na stronie OECD pod linkiem.

W efekcie w projekcie dyrektywy zawarto tzw. klauzulę substance carve-out, która zakłada wyłączenie z podatku wyrównawczego (top-up tax) dochodów pochodzących z rzeczywistej działalności gospodarczej. Zgodnie z tym mechanizmem dochód spółki zależnej nie będzie objęty podatkiem wyrównawczym. Początkowo do wysokości 8% wartości aktywów i 10% kosztów wynagrodzeń ponoszonych przez tę spółkę, do docelowej wysokości 5% wartości aktywów i kosztów wynagrodzeń w 2033 r.

Niemniej międzynarodowe grupy kapitałowe korzystające z dotychczasowych zwolnień podatkowych, jak i planujące skorzystać z tych nowo wprowadzonych w ramach Polskiego Ładu, powinny uważnie śledzić rozwój polityczny koncepcji globalnego minimalnego podatku, ponieważ ostateczny kształt dyrektywy może bezpośrednio wpłynąć na zakładany przez nich zysk.

Projekt jest obecnie na etapie konsultacji. Termin nadsyłania opinii upływa na początku kwietnia. Następnie Komisja Europejska przedstawi je Parlamentowi Europejskiemu i Radzie jako wkład do debaty legislacyjnej.

Link do projektu: https://eur-lex.europa.eu/resource.html?uri=cellar:fa5dbfaf-633f-11ec-9136-01aa75ed71a1.0001.02/DOC_1&format=PDF

Autor: Dominik Jędrak

SENIOR CONSULTANT | OW STATE AID dominik.jedrak@olesinski.com Więcej

Autor: Jacek Łuczyński

MANAGER | ADWOKAT | OW STATE AID jacek.luczynski@olesinski.com Więcej