Możliwość rezygnacji ze zwolnienia z VAT usług finansowych

Od 1 stycznia 2022 r. podatnicy mogą zrezygnować ze zwolnienia z VAT usług finansowych świadczonych na rzecz innych podatników (relacje B2B).

Rezygnacja i jej warunki

Opodatkować podstawową stawką VAT w wysokości 23% można m.in. usługi:

  • zarządzania funduszami inwestycyjnymi,
  • udzielania pożyczek pieniężnych,
  • w zakresie depozytów środków pieniężnych,
  • prowadzenia rachunków pieniężnych.

Warunkiem rezygnacji ze zwolnienia jest:

  • posiadanie statusu czynnego podatnika VAT,
  • złożenie naczelnikowi urzędu skarbowego pisemnego zawiadomienia o wyborze opodatkowania tych usług przed początkiem okresu rozliczeniowego, od którego podatnik rezygnuje ze zwolnienia.

Rezygnacja ze zwolnienia oznacza konieczność opodatkowania VAT wszystkich usług finansowych objętych tą możliwością. Nie można rezygnować ze zwolnienia VAT jedynie w odniesieniu do wybranych przez podatnika usług finansowych.

Wybrany sposób opodatkowania trzeba stosować przez co najmniej dwa lata. Ponowne skorzystanie ze zwolnienia od podatku VAT tych usług jest możliwe nie wcześniej niż po upływie dwóch lat licząc od początku okresu rozliczeniowego, od którego nastąpił wybór stosowania opodatkowania. Warunkiem jest złożenie naczelnikowi urzędu skarbowego pisemnego zawiadomienia o rezygnacji przed rozpoczęciem okresu rozliczeniowego, od którego podatnik ponownie będzie korzystał ze zwolnienia.

Brak przepisów przejściowych

Ustawodawca nie przewidział przepisów przejściowych wskazujących jak traktować usługi finansowe, których świadczenie rozpoczęło się przed rezygnacją ze zwolnienia z VAT, a które są kontynuowane po wybraniu opodatkowania VAT.

W takich przypadkach zastosowanie znajdą przepisy ogólne ustawy o VAT. Oznacza to, że ta część usługi finansowej, która zostanie wykonana przed zmianą sposobu opodatkowania, będzie opodatkowana według dotychczasowej wysokości – do tej części wynagrodzenia będzie miało zastosowanie zwolnienie z VAT. Natomiast część usługi wykonana po rezygnacji ze zwolnienia z VAT będzie objęta już stawką 23%.

Moment wykonania usługi (a nie moment otrzymania wynagrodzenia) jest decydujący dla określenia właściwej stawki VAT. Oznacza to, że nawet po zmianie sposobu opodatkowania usług finansowych, zwolnienie z VAT może nadal znaleźć zastosowanie do części usług finansowych.

Moment powstania obowiązku podatkowego

W przypadku skorzystania ze zwolnienia z VAT usług finansowych obowiązek podatkowy z tytułu udzielania pożyczek pieniężnych powstaje na zasadach kasowych, tj. w momencie zapłaty odsetek.

Jednak ustawodawca wprowadzając przepisy umożliwiające rezygnację ze zwolnienia z VAT dla usług finansowych nie przewidział żadnych szczególnych regulacji w tym zakresie. W konsekwencji, w przypadku wyboru opodatkowania usług finansowych, moment powstania obowiązku podatkowego należy określić zgodnie z zasadami ogólnymi, mając na uwadze treść zawartej umowy.

W praktyce w przypadku braku określonych terminów płatności/rozliczeń pojawiają się wątpliwości dotyczące momentu wykonania usługi finansowej. Na razie jednak brak jest orzecznictwa czy linii interpretacyjnej w tym zakresie.


Autor: Joanna Skibicka-Mroczyńska

MANAGER TAX ADVISOR joanna.skibicka-mroczynska@olesinski.com

Autor: Marta Gołdyn

CONSULTANT DZIAŁ PODATKOWY marta.goldyn@olesinski.com